Featured articles

Let them be home, where the heart is.

illegal-immigrant-sign
Though ‘hada gaththu pela dalaa kohe yannada’ is a cliche we all know home is where the heart is and we mean it when we say we cannot leave our homes. Yet as in Milton Mallawarachchi’s song people leave parents, children, wives and husbands behind just to earn enough, just to build a home for the loved ones and for their ‘mathu dhiyuna,’ a better life. Some go through legal avenues but some do not. I’ve seen them, met them and sometimes even had conversations with them.

It is true that the horror stories are not exaggerated of illegal migrants who look for not only ‘mille soya’ in the western world, but also looking for Dinar, Dirham, or Riyal in places like Middle East, where there is no forgiveness for illegality. Sometimes, journey of hope ends the life. It is also true that there are families living in the west who couldn’t attend the funerals of their parents because if they leave, they cannot come back to where they earn living. There are men saying how the boat was shot by the border patrol when they just saw the land of Italy and also there are women who gamble lives to repeatedly enter Dubai with the help of ‘gurami pannannan,’ the human traffickers, under false identities in fake passports.

Now I too don’t live in the place where I used to call home. After leaving Sri Lanka as a young adult I’ve met all different people while living in Australia and USA and I’ve learned a lot from them. I’ve matured with life experiences. Sometimes I think of old memories. I remember how we, cousins roamed around looking for trees full of fruits to throw stones at, fish to catch and release. We even laughed out loud at the local cemeteries. On one of those adventures we found out fake passports altered and laid for the ink to be dry out on a large mat in one backyard. Someone was helping people to get out but as children we didn’t see what it was. Then later when we first migrated to Australia as skilled migrants we often had to face difficulties because we faced prejudice or were misunderstood for illegal Sri Lankan immigrants. But as we were raised to be free spirited and open minded, my husband and I have become people who can understand the harsh lives of illegal immigrants instead of looking at them wrongfully. Because, no matter how sophisticated social lives we try to live, as taught in Maslow’s hierarchy of needs, it is not that difficult for us to know the difference between wants and needs and what is more important than the other. So I can tell you about a lot of emigrations such as from Asia to Australia, From Latin America to USA and Canada, bankrupt European countries to other European countries, etc. You will understand.

While Sinhalese, Tamils, Burghers and Muslims from Sri Lanka who truly feared for lives, fled to places where they can feel secure, there were people who tried to seek light using the the darkness of 83 black July, making it an opportunity to go to foreign countries for nothing but economic reasons but hiding themselves under the label of political asylum seekers wishing the war would never end and it will be there salvation. But we all know that while a strange group of people feed the war, terrorists and the separation there are innocent ordinary people who just miss home wanting to come home. They are not inhuman. In America, the illegal immigrant labor force slaving themselves at low wages has both negative and positive impacts on the economy. I remember some time ago, Australia taking illegal immigrants as a burden. Perhaps some laws have changed but the living conditions of illegal immigrant have always been dreadful everywhere in the world.

If there is time, money and will my family could go to Sri Lanka every summer holidays or anytime but the nostalgia that we feel for our home is something bigger than as described in Amaradeva’s ‘re duru rata me’ song. Then imagine how bad that feeling is for an illegal immigrant or a political asylum seeker who has no assurance that he can ever come home. Can you empathize with them? When US congress is threatening to deport illegal immigrants, President Barack Obama vows he will use his executive powers to reform the immigration laws. And if the first black American president used his executive powers to extend the time of an innocent man’s term instead of lengthening his presidential term, I will bow in front of that man for eternity.

If you wonder why I suddenly talk about illegal immigrants, let me clear that with you. Suddenly, just before the presidential election in Sri Lanka the process of dual citizenship suspended for a long time is opened. Without scrutinizing the subtle political agenda behind it I cannot criticize the actions. But I know the new process is only making way to people who are already able to travel in between countries without problems. I doubt if people who fled for true political reasons or those who left hoping to earn a buck will not benefit from this or not. Some say “Now all Tamils will line up claiming their properties.” I like to tell them this: Yes. Those who left everything for the sake of being alive should come back home. They should come back to kiss the ground that once kissed their feet as children while roaming around the homestead just like I did. Everywhere in this world, every poor man, woman who had to leave home to earn a buck should be able to come home one day. If we work towards such freedom for them, we will be remembered in history as humans. And they will all be home, where the heart is.

පරතරය

DSC_1165
ප්‍රියය,
අප වෙසෙන මහද්වීපයෙ
දුර වැඩිය
අහස සහ බිම අතර.

ඒ පරතරය
පුරවනු බැරිය
අපතෙ යන
සෙනෙහසට.

ජීවිතය
මලල ක්‍රීඩකයෙකි
දුර දුවන
දිනන්නම හිතාගෙන.

ඔය ඉසියුම් ඉරිසියාව

ජීවිතේ හැමදේම
මැරෙන තුරු නේද
දවස ගානේ මතක් වෙනකොට
ඔබේ ඔය ඉසියුම් ඉරිසියාවේ
පිපෙනවා සියළු අකුසල
සොබා සොඳුරුම
සියළු දේ ලෙස.

මලක් මුත් සුමුදු පෙති ඇති
අත ගගා ඒ
කටු ගැන ම මිමිණුවත්
ළංවී ගෙළ සිපින විට
සුසිනිඳුයි
සිතටත් වඩා පිරිමි දෙතොලත.

ජීවිතේ හැමදේම මැරෙන තුරු නේද
දවස ගානේ මතක් වෙනකොට
කැප වෙන්න
කැප වුණ කෙනෙක්
අවැසිය.

ඊ.ඒ. ඩෝසන් ප්‍රීතී නම් කතන්දරකරයා/’හකාවති’

ඊ.ඒ. ඩෝසන් ප්‍රීතී ගේ ‘හකාවති’ පොත කියැවීමට පෙර, හකාවති යන වචනය මා අසා නොතිබූ එකකි. හකාවති යනු ආරාබි බසින් කතන්දරකරයා යන්නයි. තැනින් තැන ගොස් කතා ගොතා කියා නැවත ගමරට පමිණ, තැනින් තැන දී දුටු දේ තමන් එන තුරු මඟ බලා සිටි අයට කියනා කතාකරුවෝ හකාවති වූහ. නියම කතන්දරකාරයෙක් සේ පෙනී සිටිනා ඊ.ඒ. ඩොසන් ප්‍රීතී රචකයාත් , මේ ලෝකයට පිටතදී ඇසු දුටු චරිත සේ මවා පා, ඒවා මේ ලෝකයේ දී අසන්නට දකිනට ලැබෙන චරිත හා ගළපා ගන්නට ඉඩ දී අපව නොමඟ යවයි.

ඒ නොමඟ යෑම වඩාත් පහසු වන්නේ ඩෝසන් ප්‍රීතී ගේ ලියැවිල්ලෙ ඇති අති සරල ස්වභාවයයි. හකාවති කියවන්න්ට අමුතුවෙන් බස උගත යුතු වන්නේ නැත. එලෙසම මනා ලෙස කපා කොටා සංස්කරණය කර ඉදිරිපත් වන හකාවති, ලියන්නට පුළුවන් බව පෙන්වීමට නොව කියවන්න යමක් දීමේ උවමනාවෙන් ලියැවී ඇති කාලයට ගැළපෙන කතා එකතුවකි. හකාවතියේ ජනප්‍රියම කථාව ‘මිරැන්ඩා’ වන්නේ ඇයි දැයි මට නම් තේරුම් ගත නොහැකි කාරණාවකි. මිරන්ඩා නිමවා ඇති සිනමාරූපි ගතිය මගින් ඇති කරවන දෙගිඩියාව සමහර විටෙක කියවන්නා සසල කරවන නිසා ඒ වූවා ද, නැත්නම් එහි ඇති ගතානුගතික නොවූ විළාසය කියවන්නා අවුස්සනේ දැයි මම නොදනිමි.

හකාවතී, කතා එකතුවේ සියළුම කතා පිළිබඳව මා තුළ බොහෝ දුරට ඇත්තේ සමාන හැඟීමකි. ඒ කතා සියල්ලම එකක් අනෙක පරදවන තරමේ ප්‍රබල හෝ දුබල ලක්ෂණ නැති ඒවා ලෙස මා දකිනා නමුත්, හැම කතාවක්ම එකිනෙකින් වෙනස් වූ ඒවා මිසක නැවත නැවත එකම දේ කියා පඨකයාව පීඩාවට පත් කරවන ගතියක් ඒවායේ නැත. ඩෝසන් ප්‍රීතී මරණයත්, විද්‍යාවත් පිළිබඳ මහත් සේ බලපෑ අදහස් ඇති රචකයෙකු සේ විටින් විට පෙනී ගියත් ඔහුගේ අනෙක් නිර්මාණ නොවිඳ නිගමනයකට එළඹීම නිවැරදි නොවේ. සමහර විටෙක මේ කථා එකතුවේ ඔහුගේ කථා සැරසවීමේ උපාංගය විද්‍යාව වූවා විය හැක. මරණය කොහොමටත් කොතැනත් නොවැළක්විය හැකි කාරණාවකි.

යම් දුරකට අසාර්ථක කථාවක් ලෙස ‘විනෝදය’ මා දිකින්නේ තනිකරම රචකයා විසින් ‘ප.ලි.’ කොටස නිසාවෙනි. ඒ කිරි කළයක් දොවා ගොම බින්දුවක් දැම්මා සේය. ඩෝසන් ප්‍රීති එවැන්නක් කරන්නට ඇත්තේ ඒ කථාවේ එන ‘සුගතදාස’ නම් චරිතය අහවල් පුද්ගළයා වේ යැයි සමාජය විසින් තීරණය කිරීම නවත්වීමට විය යුතු යැයි මට හැඟේ. නමුත් ඒ බේරා ගැනීම පහලින් නොලියා කථාව තුළම ඉදිරිපත් කිරීමේ දක්ෂකම ඔහු අතින් මඟ හැරීම අපරාදයකි. නො එසේ නම් අමුතුවෙන් තේරුම් කරන්නට නොගොස්, කියවන්නාට රිසි ලෙස අර්ථය පහදාගන්න ඉඩ දෙන්නට තිබුණේ යැයි මට හැඟේ. ලේඛකයෙක් පිළිබඳ තවත් කෙනෙකු තුළ ඇති ඉරිසියා සහගත මානසික භාවය සහ අවිචාරක හැඟීම කියවන්නට දැනෙන ලෙස ලියා ඇති ඒ කථාව පාද සටහනක් නොයොදා සම්පූර්ණ කළ යුතු වූ එකකි.

නමුත් ‘ඔන්ලයින් පාංශකූල’ කථාවේ එන සටහන් දැමීම, ඉතා ඵලදායි ලෙස කථාව ඉදිරිපත් කිරීමට ගත් උත්සාහයක් වන අතර ඒ අපූරු සැලැස්ම සිත් ගන්නා සුළු එකකි. කථාවක් ලියන්නට නියමිත නිතී රිතී නැති කාලයක, ඩෝසන් ප්‍රීති, ශිල්පය එලෙස අත්හදා බැලීම පැසැසුමට ලක් කළ යුතුය.

හකාවතී තනිකරම, සමාජය පිළිබඳ සෝදිසියෙන් සිටිනා පාඨකයින් වෙනුවෙන් එවැනිම රචකයෙකු අතින් ලියැවුණ කතා එකතුවකි. ජංගම දුරකථනයේ මුහුණ ඔබාගෙන ජීවත් වෙන, කිසි දිනෙක තරුවක් කඩා වැටෙණු නොදකින, වැහි බිඳුවක හැඩය නොදන්නා තරුණ පරපුරක් බිහි වී ඇතැයි ගතු කීව ද, එසේ ඇබ්බහි වීමට ඩිජිටල් ලෝකයක් නිර්මාණය කළ වැඩිහිටි පරපුර අපි වන්නෙමු. අපට ම අප සොයා ගත නොහැකි ලෙස තැන තැන අතරමං වී ඇති අප, ස්වභාවික උවමනාවන්, ඒවා පිරිමහන්නයි ඉල්ලා කෑ ගසද්දී, ගහල ගාලකට මුවාවී, සරණංකර පාරට හෝ අන්තර්ජාලයට ගොඩ වැදී හෝ ඒවා නිදහස් කරන්නට හැකි නම් එසේ කරණා ස්වභාවික සත්තු කොට්ටාශයක් බව හකාවති කථාවල අවංකව කියැවේ.

මානුෂික හැඟිම් සහ සම්බන්ධතා හුදෙක් ප්‍රදර්ශනය පිණිස ම හැඩ ගසා, බොන්සායි පැල සේ හීලෑ කිරීමක නිරත වන, නිතර අනෙකා දෙස පූර්ව වීශ්වයකට එළඹී සිටිය යුතු යැයි බියෙන් පසු වෙන සමජායකට ඩෝසන් ප්‍රීතිගේ හකාවතී කතා වලින් උගෙන ගත හැකි දේ බොහෝය.

ගඟට කැපූ ඉණි

දවස තිස්සේ මම ඉණි කැපූවෙමි
ඔබ දැක ඒවා ගඟට විසි කෙරුවෙමි
ඔබ කොහේදැයි දැන් පසු තැවෙමි
සදාකාලික ගින්නෙන් දැවෙමි.